Hoeveel uur kraamzorg heb je recht op via de basisverzekering?

Kraamzorg is in Nederland uniek: het is een van de weinige landen ter wereld waar professionele zorg aan huis na de bevalling standaard vergoed wordt. Maar hoeveel uur kraamzorg heb je eigenlijk recht op, en wat bepaalt of je meer of minder uur krijgt? Dit artikel geeft je duidelijke, concrete antwoorden.

Kraamzorg is opgenomen in de basisverzekering

In Nederland is kraamzorg wettelijk geregeld via de Zorgverzekeringswet (Zvw). Dat betekent dat iedere verzekerde recht heeft op kraamzorg aan huis na de bevalling, ongeacht bij welke zorgverzekeraar je bent aangesloten. Je hoeft dus geen aanvullende verzekering af te sluiten om van kraamzorg gebruik te kunnen maken.

De vergoeding geldt voor zowel thuisbevallingen als voor bevallingen in het ziekenhuis of een geboortecentrum, zolang je daarna naar huis gaat. De kraamverzorgster komt dan bij jou thuis en zorgt voor jou én je baby in de eerste dagen na de geboorte.

Wel is het belangrijk om te weten dat kraamzorg onder het eigen risico valt. Je betaalt dus mee aan de kosten, maar daar kom je verderop in dit artikel meer over te lezen.

Het wettelijke minimum en maximum aan uren

De hoeveelheid uren kraamzorg die je ontvangt, is vastgelegd in de wet. Er geldt een wettelijk minimum en een wettelijk maximum:

Minimum: 24 uur kraamzorg
Maximum: 80 uur kraamzorg

Dit is over een periode van maximaal acht aaneengesloten dagen na de bevalling. De meeste gezinnen ontvangen gemiddeld rond de 49 uur kraamzorg, verspreid over zo'n acht dagen.

Hoe wordt het aantal uren bepaald?

Het exacte aantal uren dat jij krijgt, wordt niet willekeurig vastgesteld. Een kraamverzorgster of de kraamzorgorganisatie beoordeelt jouw situatie aan de hand van een indicatieprotocol. Dit heet het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg (LIP). Daarin wordt gekeken naar factoren zoals:

Je gezondheidstoestand na de bevalling
De gezondheid van je baby
Of je borstvoeding geeft of wilt geven
De thuissituatie (heb je al kinderen, hoe is je sociale netwerk?)
Of er medische risico's zijn

Op basis van deze factoren wordt per dag bepaald hoeveel uur je nodig hebt. Dat kan variëren van drie uur per dag bij een eenvoudige situatie tot acht uur per dag bij een complexere situatie.

Verschil per dag

Het aantal uur per dag is niet elke dag hetzelfde. De eerste dagen na de bevalling is de zorg meestal het intensiefst, omdat zowel jij als je baby dan de meeste begeleiding nodig hebben. Naarmate de dagen vorderen en alles goed gaat, kan het aantal uren afnemen.

Wat doet een kraamverzorgster in die uren?

Het is goed om te weten waar die uren precies voor worden ingezet. Een kraamverzorgster doet veel meer dan alleen helpen met de baby. Haar taken bestaan uit:

Zorg voor de moeder:

Bloeddruk en temperatuur meten
Controle op tekenen van infectie of complicaties
Hulp bij borstvoeding of flesvoeding
Persoonlijke verzorging en wondverzorging na de bevalling
Emotionele ondersteuning

Zorg voor de baby:

Wassen en verzorgen van de pasgeborene
Gewicht bijhouden en beoordelen van voeding
Signaleren van geelzucht of andere afwijkingen
Voorlichting over veilig slapen

Huishoudelijke ondersteuning:

Licht huishoudelijk werk zoals de was doen, strijken en de vaatwasser inruimen
Koken voor het gezin
Oudere kinderen naar school brengen

Al deze taken vallen binnen het pakket van de basisverzekering. De kraamverzorgster is er voor het gehele gezin, niet alleen voor de baby.

Eigen risico en eigen bijdrage

Kraamzorg valt weliswaar onder de basisverzekering, maar dat wil niet zeggen dat je niets betaalt. Er zijn twee financiële aspecten waar je rekening mee moet houden:

Eigen risico

Kraamzorg valt onder het verplichte eigen risico. In 2024 is dit eigen risico vastgesteld op 385 euro per jaar. Als je dit bedrag nog niet hebt opgemaakt door andere zorgkosten, betaal je de kraamzorg (deels) zelf totdat het eigen risico vol is. Daarna neemt je zorgverzekeraar de kosten over.

Heb je al eerder in het jaar andere zorgkosten gehad, zoals voor de verloskundige, dan kan het zijn dat je eigen risico al (deels) is verbruikt. In dat geval betaal je minder of niets extra voor je kraamzorg.

Eigen bijdrage

Naast het eigen risico bestaat er ook een wettelijke eigen bijdrage voor kraamzorg. Deze is vastgesteld op 4,10 euro per uur (bedrag 2024). Je betaalt dit bedrag voor elk uur kraamzorg dat je ontvangt, ongeacht of je eigen risico al is bereikt.

Bij gemiddeld 49 uur kraamzorg komt de eigen bijdrage neer op ongeveer 200 euro in totaal. Dit bedrag betaal je rechtstreeks aan de kraamzorgorganisatie.

Aanmelden voor kraamzorg: hoe en wanneer?

Het is verstandig om je zo vroeg mogelijk aan te melden bij een kraamzorgbureau. De aanbeveling is om dit te doen zodra je zwangerschapstest positief is, dus rond de vier tot zes weken zwangerschap. Kraamzorgorganisaties werken met beperkte capaciteit en in drukke periodes kan het lastig zijn om nog een plek te vinden.

Hoe werkt de aanmelding?

Je meldt je aan bij een kraamzorgorganisatie naar keuze. Je mag zelf bepalen welk bureau je kiest, zolang dat bureau een contract heeft met jouw zorgverzekeraar.
Na de aanmelding ontvang je bevestiging en wordt er een plek voor je gereserveerd.
Zodra je bevallen bent, bel je de piketdienst van de kraamzorgorganisatie. Zij regelen dat er zo snel mogelijk een kraamverzorgster bij je komt, doorgaans binnen een paar uur na de bevalling.

Geen plek gevonden?

Als je kraamzorgorganisatie geen plek voor je heeft, ben je wettelijk gezien recht op zorg. Neem in dat geval contact op met je zorgverzekeraar. Die heeft een zorgplicht en is verplicht om te zorgen dat je kraamzorg krijgt, ook als dat via een andere aanbieder moet.

Meer uren nodig dan het gemiddelde?

Soms is er meer kraamzorg nodig dan het gemiddelde van 49 uur. Dat kan het geval zijn bij:

Een meerling (tweeling of drieling)
Een premature of zieke baby
Gezondheidsproblemen bij de moeder, zoals een zware bevalling of een keizersnede
Borstvoedingsproblemen die uitgebreide begeleiding vereisen
Een complexe thuissituatie, zoals meerdere jonge kinderen thuis

In al deze gevallen kan het aantal uren worden opgehoogd, tot aan het wettelijke maximum van 80 uur. De kraamverzorgster of de verloskundige kan hiervoor een indicatie aanvragen. Bespreek dit altijd met de kraamzorgorganisatie als je denkt dat jouw situatie om extra zorg vraagt.

Veelgestelde vragen over uren kraamzorg via de basisverzekering

Hoeveel uur kraamzorg krijg ik minimaal via de basisverzekering?

Je hebt wettelijk recht op minimaal 24 uur kraamzorg. Dit minimum is bedoeld als ondergrens en geldt ook als jouw situatie als relatief eenvoudig wordt beoordeeld. In de praktijk ontvangen de meeste mensen meer uren dan dit minimum.

Kan ik extra uren kraamzorg krijgen als mijn situatie dat vraagt?

Ja, het maximum ligt op 80 uur kraamzorg. Als er medische of sociale redenen zijn om meer zorg in te zetten, kan de kraamverzorgster of verloskundige een hogere indicatie aanvragen. Denk aan een meerling, gezondheidsproblemen bij moeder of baby, of een complexe thuissituatie.

Moet ik kraamzorg zelf betalen als mijn eigen risico nog niet vol is?

Kraamzorg valt onder het verplichte eigen risico (385 euro in 2024). Als je dit eigen risico nog niet hebt bereikt via andere zorgkosten, betaal je de kosten van kraamzorg totdat het eigen risico vol is. Bovendien betaal je altijd een eigen bijdrage van 4,10 euro per uur, ongeacht het eigen risico.

Hoe snel na de bevalling begint de kraamzorg?

Zodra je bevallen bent, bel je de piketdienst van je kraamzorgorganisatie. In de meeste gevallen is er binnen twee tot vier uur na de bevalling een kraamverzorgster bij je thuis. De kraamzorg begint officieel op de dag van de bevalling zelf en duurt maximaal acht aaneengesloten dagen.

Wat als mijn kraamzorgorganisatie geen plek voor me heeft?

Als de organisatie waarbij je staat ingeschreven geen capaciteit heeft, is je zorgverzekeraar verplicht om via zijn zorgplicht een alternatief te regelen. Neem in dat geval direct contact op met je zorgverzekeraar zodat zij kunnen bemiddelen en zorgen dat je toch kraamzorg ontvangt.

Valt kraamzorg na een keizersnede ook onder de basisverzekering?

Ja, ook na een keizersnede heb je recht op kraamzorg via de basisverzekering. Omdat een keizersnede een zwaarder herstel vraagt, is de kans groot dat je een hogere indicatie krijgt en dus meer uren kraamzorg ontvangt. Dit wordt beoordeeld aan de hand van jouw situatie na de operatie.