Kraamzorg eigen risico: betaal je eigen risico voor kraamzorg?

Je bent zwanger, er komt een baby aan, en dan begint het zoeken naar antwoorden op praktische vragen. Eén van de meestgestelde vragen onder aanstaande ouders is: valt kraamzorg onder het eigen risico? Gelukkig is het antwoord in de meeste gevallen geruststellend. In dit artikel lees je precies hoe de vergoeding van kraamzorg werkt, wat je zelf betaalt en waar je op moet letten.

Wat is kraamzorg precies?

Kraamzorg is professionele zorg en begeleiding in de eerste dagen na de bevalling. Een kraamverzorgster komt dagelijks bij je thuis om te helpen met de verzorging van je pasgeboren baby, maar ook om jou als kraamvrouw te ondersteunen bij het herstel na de bevalling. Denk aan controle van de bloeddruk, hulp bij borstvoeding, het verzorgen van de navel van de baby en praktische ondersteuning in het huishouden.

In Nederland heeft iedereen die bevalt recht op kraamzorg. De zorg duurt gemiddeld acht dagen en het aantal uren per dag is afhankelijk van je situatie. Een indicatie van de kraamzorg wordt afgegeven door de kraamzorgorganisatie zelf, op basis van een standaard beoordelingsprotocol.

Valt kraamzorg onder het eigen risico?

Dit is de centrale vraag voor veel ouders: moet je het eigen risico aanspreken voor kraamzorg? Het korte antwoord is nee. Kraamzorg valt in Nederland onder de basisverzekering en is uitgezonderd van het eigen risico.

Dit betekent dat je zorgverzekeraar de kosten voor kraamzorg vergoedt zonder dat je eerst je eigen risico hoeft te gebruiken. Of je eigen risico nu 385 euro is of 885 euro (bij een vrijwillig verhoogd eigen risico), dit heeft geen invloed op de vergoeding van kraamzorg.

De reden hiervoor is dat kraamzorg, net als een aantal andere zorgvorsten, door de overheid bewust buiten het eigen risico is geplaatst. Verloskunde, huisartsenzorg en kraamzorg zijn wettelijk vrijgesteld. Zo wordt voorkomen dat financiële drempels mensen ervan weerhouden gebruik te maken van noodzakelijke zorg rondom de bevalling.

Wat vergoedt de zorgverzekering precies?

De basisverzekering dekt kraamzorg op basis van het Besluit zorgverzekering. De vergoeding gaat via een naturaverzekering of een restitutiepolis, maar in beide gevallen wordt kraamzorg volledig of grotendeels vergoed.

Naturaverzekering

Bij een naturaverzekering werkt je zorgverzekeraar samen met vaste kraamzorgorganisaties. Als je kiest voor een gecontracteerde aanbieder, betaal je niets extra. Je zorgverzekeraar heeft een vaste prijs afgesproken met de kraamzorgorganisatie.

Restitutiepolis

Met een restitutiepolis heb je meer vrijheid in het kiezen van een kraamzorgaanbieder. Je vergoedt de factuur volledig, maar je kunt ook kiezen voor een niet-gecontracteerde aanbieder. In dat geval vergoedt de verzekeraar het marktconforme tarief, wat in de meeste gevallen neerkomt op een volledige vergoeding.

Hoeveel uur wordt vergoed?

De zorgverzekeraar vergoedt minimaal 24 uur kraamzorg, verspreid over de eerste acht dagen na de bevalling. De Zorg Indicatie Kraamzorg (ZIK) bepaalt hoeveel uur je precies krijgt. Afhankelijk van je situatie kan dit oplopen tot maximaal 80 uur. Factoren die meespelen zijn:

• Het aantal kinderen (eenling of meerling)
• Of het je eerste of een volgende bevalling is
• De thuissituatie en aanwezigheid van een partner
• Eventuele medische complicaties

Wat betaal je dan zelf?

Hoewel kraamzorg buiten het eigen risico valt, is er wel een eigen bijdrage. Je betaalt een wettelijk vastgestelde eigen bijdrage per uur kraamzorg. In 2025 bedraagt deze eigen bijdrage ongeveer 4,90 euro per uur.

Dit bedrag is relatief laag en geldt ongeacht je inkomen of verzekering. Als je gemiddeld 50 uur kraamzorg ontvangt, betaal je dus circa 245 euro aan eigen bijdrage. Dit is aanzienlijk minder dan wanneer je het eigen risico zou moeten aanspreken.

Is er een maximum aan de eigen bijdrage?

Er is geen wettelijk maximum aan het totale bedrag dat je aan eigen bijdrage kwijt bent, maar omdat de bijdrage per uur laag is en het aantal uren begrensd, blijft het bedrag in de praktijk beperkt. Controleer altijd je polis voor de exacte bedragen die gelden voor jouw verzekering in het lopende jaar.

Bijzondere situaties: aanvullende verzekering

Sommige zorgverzekeraars bieden een aanvullende verzekering aan waarbij de eigen bijdrage voor kraamzorg (gedeeltelijk) vergoed wordt. Als je zwanger bent of zwanger wilt worden, is het slim om hier alvast naar te kijken. De aanvullende verzekering afsluiten is echter niet altijd mogelijk tijdens de zwangerschap, want veel verzekeraars hanteren een gezondheidsverklaring of wachttermijn.

Hoe vraag je kraamzorg aan?

Kraamzorg vraag je zo vroeg mogelijk aan tijdens je zwangerschap. Idealiter doe je dit voor week 10, maar uiterlijk voor week 16 om zeker te zijn van een plek. Kraamzorgorganisaties werken met wachtlijsten, en in drukke periodes kan het lastig zijn om op het laatste moment nog een kraamverzorgster te vinden.

Stap voor stap

1. Kies een kraamzorgorganisatie. Kijk welke organisaties gecontracteerd zijn door jouw zorgverzekeraar om extra kosten te voorkomen.
2. Neem contact op en schrijf je in. Geef je uitgerekende datum door en vraag naar de beschikbaarheid.
3. ZIK-indicatie. De kraamzorgorganisatie stelt de indicatie vast. Dit bepaalt het aantal uren zorg.
4. Bevestig de afspraak. Je ontvangt een bevestiging van de ingeplande zorg.
5. Bevalling en start kraamzorg. Na de bevalling begint de kraamverzorgster zo snel mogelijk, vaak al op de dag van de bevalling of de ochtend erna.

Wat als je de kraamzorg niet gebruikt?

Sommige ouders overwegen om geen kraamzorg te nemen, bijvoorbeeld omdat ze zelf medische kennis hebben, omdat ze het gevoel hebben dat ze het zonder redden, of simpelweg omdat ze het niet prettig vinden om een vreemde in huis te hebben.

Wettelijk gezien ben je niet verplicht om kraamzorg te accepteren. Maar bedenk wel dat kraamzorg veel verder gaat dan babyoppas. Een kraamverzorgster signaleert vroegtijdig gezondheidsproblemen bij moeder en baby die anders pas later opgemerkt worden. Denk aan geelzucht bij de baby, infecties bij de moeder of postpartum depressieve signalen.

Bovendien: als je geen gebruik maakt van de kraamzorg, heb je er ook geen recht op om het geld terug te vragen van de zorgverzekeraar. De vergoeding werkt alleen als je daadwerkelijk gebruik maakt van de zorg.

Veelgemaakte misverstanden over kraamzorg en eigen risico

Er bestaan een aantal hardnekkige misverstanden over dit onderwerp. Hier zijn de meest voorkomende:

Misverstand 1: "Kraamzorg kost me mijn hele eigen risico." Onjuist. Kraamzorg is wettelijk vrijgesteld van het eigen risico. Je betaalt alleen de vaste eigen bijdrage per uur.

Misverstand 2: "Ik hoef niets te betalen voor kraamzorg." Niet helemaal juist. De eigen bijdrage van circa 4,90 euro per uur blijft altijd gelden, ook al is er geen eigen risico van toepassing.

Misverstand 3: "Elke verzekeraar vergoedt hetzelfde aantal uren." Het wettelijk minimum is 24 uur, maar de feitelijke indicatie kan hoger uitvallen. De ZIK-score bepaalt het precieze aantal uren, niet de verzekeraar.

Misverstand 4: "Als ik een goedkope verzekering heb, word ik slechter geholpen." De vergoeding van kraamzorg is wettelijk geregeld in het basispakket en geldt voor alle basisverzekeringen. Een duurdere polis geeft je bij kraamzorg geen beter recht op uren.

---

Veelgestelde vragen over kraamzorg en eigen risico

Moet ik eigen risico betalen voor kraamzorg?

Nee. Kraamzorg valt buiten het eigen risico. Dit is wettelijk zo bepaald in het Besluit zorgverzekering. Je betaalt wel een eigen bijdrage per uur, maar die staat los van je eigen risico.

Hoeveel is de eigen bijdrage voor kraamzorg in 2025?

De eigen bijdrage voor kraamzorg bedraagt in 2025 circa 4,90 euro per uur. Dit bedrag wordt jaarlijks vastgesteld en kan licht variëren. Controleer de actuele tarieven via je zorgverzekeraar of de overheidswebsite.

Kan ik de eigen bijdrage voor kraamzorg vergoed krijgen via een aanvullende verzekering?

Dat hangt af van je zorgverzekeraar en het aanvullende pakket dat je hebt afgesloten. Sommige verzekeraars vergoeden de eigen bijdrage geheel of gedeeltelijk via de aanvullende verzekering. Controleer je polisvoorwaarden of neem contact op met je verzekeraar.

Wat als ik minder uur kraamzorg wil dan de indicatie aangeeft?

Je mag altijd minder uren afnemen dan geïndiceerd, maar je kunt niet het resterende bedrag terugvragen. De zorgverzekeraar vergoedt alleen daadwerkelijk geleverde zorguren. Het is wel verstandig om de indicatie volledig te benutten, omdat de kraamverzorgster in die uren ook medische controles uitvoert.

Geldt de vrijstelling van eigen risico ook bij een thuisbevalling en een ziekenhuisbevalling?

Ja. De vrijstelling van eigen risico voor kraamzorg geldt ongeacht de plek van bevalling, zolang de kraamzorg thuis plaatsvindt. De bevalling zelf, zeker bij een ziekenhuisbevalling met medische complicaties, kan wel onder het eigen risico vallen. Maar de kraamzorg die daarna thuis geleverd wordt, valt hier altijd buiten.

Wat als ik geen gecontracteerde kraamzorgorganisatie kan vinden?

Als je zorgverzekeraar geen gecontracteerde aanbieder beschikbaar heeft in jouw regio, ben je niet verplicht om een niet-gecontracteerde aanbieder volledig zelf te betalen. In dat geval is je verzekeraar verplicht om alsnog een vergoeding te bieden die in redelijke verhouding staat tot de werkelijke kosten. Neem in zo'n situatie direct contact op met je zorgverzekeraar.